Wolf–Hirschhorn синдром

Wolf–Hirschhorn синдромот (WHS) претставува ретка, но клинички препознатлива хромозомска микроделеција, која настанува поради загуба на генетски материјал од краткиот крак на хромозом 4 (регион 4p16.3). Се карактеризира со специфичен дисморфичен фенотип, значајно заостанување во растот и развојот, интелектуална попреченост и чести епилептични напади.

1. Историски осврт

Синдромот независно е опишан во 1965 година од Ulrich Wolf и Kurt Hirschhorn, по кои го добива името.

2. Генетска основа и молекуларна патогенеза

2.1 Хромозомска абнормалност

Делеција на регионот 4p16.3

Големината на делецијата варира → корелира со тежината на клиничката слика

2.2 Критичен регион (WHSCR) „Wolf-Hirschhorn syndrome critical region“

Вклучува неколку важни гени:

WHSC1 (NSD2) – развој на хроматин

LETM1 – митохондријална функција (поврзана со напади)

FGFR3 – раст и развој

2.3 Механизам на настанување

≈85–90% de novo делеции

≈10–15% резултат на:

балансирана транслокација кај родител.

3. Епидемиологија

Преваленција: ~1:50.000 живородени. Почест кај девојчиња (сооднос ~2:1).

4. Патофизиологија

Губитокот на повеќе гени доведува до:

• нарушена ембрионална морфогенеза
• дефекти во невроналната миграција
• нарушена митохондријална функција
• генерализирано заостанување во растот

5. Клиничка слика

5.1 Краниофацијални карактеристики: широк, рамен носен корен, високо чело, хипертелоризам, микроцефалија. Ова дава карактеристичен изглед на лицето.

5.2 Раст и развој: интраутерина ретардација на раст, постнатално заостанување, тешка интелектуална попреченост.

5.3 Невролошки манифестации: епилептични напади (многу чести), хипотонија, доцнење во моторен развој.

5.4 Други малформации: кардиоваскуларни-конгенитални срцеви дефекти, гастроинтестинални -  проблеми со хранење, гастроезофагеален рефлукс, генитоуринарни - бубрежни аномалии, мускулоскелетни - сколиоза, деформитети на екстремитети.

6. Дијагностика

6.1 Клиничка проценка: карактеристичен фенотип, невролошки симптоми.

6.2 Генетска дијагностика: кариотипизација (за поголеми делеции), FISH (таргетирана анализа), array-CGH / SNP array → златен стандард.

6.3 Пренатална дијагностика: ултразвук (IUGR, малформации), амниоцентеза + генетска анализа.

7. Диференцијална дијагноза

• други микроделециони синдроми
• Cri du chat syndrome
• Patau syndrome

8. Третман 

8.1 Медицински третман: антиепилептична терапија, третман на срцеви и други малформации.

8.2 Рехабилитација: физикална терапија, логопедска терапија, окупациона терапија.

8.3 Нутритивна поддршка: третман на проблеми со хранење, во некои случаи гастростома.

8.4 Мултидисциплинарен пристап: педијатар, невролог, генетичар, кардиолог.

9. Прогноза

Варијабилна, зависно од големината на делецијата. Зголемен ризик за рана смртност. Преживеаните имаат тешка попреченост.

10. Генетско советување

Ризик за повторување: низок кај de novo случаи. Повисок ако родител е носител на транслокација

препорачано: родителски кариотип.

11. Заклучок

Wolf–Hirschhorn синдромот е комплексна хромозомска микроделеција со карактеристичен фенотип и значајни невролошки и системски манифестации. Раната дијагноза, генетското советување и мултидисциплинарниот третман се од суштинско значење за подобрување на квалитетот на живот.