Doncho M. Donev, Dijana Plasheska Karanfilska, Valentin Mircheski, Gordana Ristovska, Nevzat Elezi, Vladimir Trajkovski, Ilija Gligorov. Skopje Declaration on Scientific and Publishing Integrity in Biomedicine: Practical Strategies for Implementation. International Journal on Biomedicine and Healthcare. 2025; 13(4): 356-359.
Резиме на разбирлив јазик
Научните истражувања и објавувањето на научни трудови треба да се спроведуваат чесно, транспарентно и одговорно. Сепак, во последните години сè почесто се забележуваат проблеми како плагијат, неточно прикажување на резултатите, неетичко авторство и намалена доверба во научните публикации.
Скопската декларација за научен и издавачки интегритет во биомедицината е создадена за да помогне во справувањето со овие предизвици. Таа беше првпат објавена во списанието Прилози на Македонската академија на науките и уметностите во 2024 година, а потоа беше повторно објавена во повеќе меѓународни научни списанија, со што доби значителна меѓународна видливост.
Декларацијата нагласува неколку важни принципи: внимателно планирање и спроведување на истражувањата, точно прикажување на податоците, фер и одговорно авторство, непристрасна рецензија и независност на уредниците на списанијата. Таа исто така препорачува истражувачите да водат детална документација, да користат алатки за проверка на плагијат и безбедно да ги чуваат податоците.
Универзитетите и научните институции треба да воспостават механизми за следење на научниот интегритет, да обезбедат обуки за етика во истражувањето и да ги вреднуваат квалитетот и влијанието на научните трудови, а не само нивниот број. Уредниците и издавачите треба да применуваат јасни правила за рецензирање, откривање на судири на интереси и навремено коригирање или повлекување на трудови кога е потребно.
Примената на принципите на Скопската декларација може да придонесе за поголема доверба во науката, подобар квалитет на научните публикации и зајакнување на меѓународната соработка во промовирањето на етичката научна комуникација.
Истражувачот
No comments:
Post a Comment