Аутистичен спектар на нарушување - религиозна инклузија

Почитувани колешки и колеги, драги родители на деца со АСН,

Третата светска конференција за религиозен дијалог и соработка се одржува деновиве од 23 до 27 јуни во Крушево во организација на Центарот за интеркултурни студии и истражувања при Филозофскиот факултет во Скопје. На таа конференција денес, 26 јуни ќе ја презентирам темата со наслов: Аутистичен спектар на нарушување - религиозна инклузија преку ЗУМ платформата. Поради тоа конференцијата е од меѓународен карактер, сите предавања и дискусии се на англиски јазик. Моето предавање би требало да се реализира некаде по 13:00 часот, но не може да се предвиди со точност. Доколку сте заинтересирани за темата, кликнете на погорниот ЗУМ линк, или на QR кодот од постерот.

За што ќе говорам?

Религиозната инклузија е важна работа. Верските заедници можат да бидат витални извори на припадност, идентитет и поддршка за лицата со АСН и нивните семејства. Бариерите постојат, но не се непремостливи: Сензорните, комуникативните и социјалните предизвици можат да се решат со разбирање и едноставни адаптации. Лицата со АСН имаат духовна длабочина. Многумина наоѓаат значење и поврзаност преку верата, ритуалот и теологијата. Инклузијата им користи на сите: Создавањето пријатни средини го подобрува духовниот живот на сите членови на религиозната заедница. Верските лидери и заедниците мора да ја преземат водечката улога во обуката, отворениот дијалог и почитувањето на невродиверзитетот кои се клучни за градење вистински инклузивни простори.

Овде можете да го гледате ВИДЕОТО од предавањето.

ретседател на МНЗА

Autism spectrum disorder and religious inclusion

Почитувани колешки и колеги,

Ова е насловот на трудот што требаше да го презентирам на престојната трета светска конференција за религиски дијалози и соработка со наслов: “Religion and the contemporary phase of globalization: possibilities and challenges”, што ќе се одржи во хотел Монтана во Крушево од 23 до 27 јуни 2025 година. Организатор е Центарот за интеркултурни студии и истражувања при Филозофскиот факултет во Скопје. Зборникот на апстракти е веќе објавен, а уредници се проф. д-р Зоран Матески и м-р Ивана Гегоска и може да се симне од ОВДЕ. Им честитам за зборникот! Моето резиме се наоѓа на 55-тата страница.

За жал заради зголемен обем на приватни обврски, таа седмица, нема да можам да им се придружам, но ја користам оваа пригода да им посакам успешна и плодотворна конференција.

Авторот

Ангажман на Општината во помош на децата и лицата со аутизам

Почитувани Општинари,

Една општина може да преземе многу чекори за да го подобри квалитетот на услугите и животот на децата и лицата со аутизам. Еве неколку препораки:

1. Образование

• Поддршка за инклузивни училишта: Општината треба да се заложи за обезбедување ресурси за инклузивни училишта кои ги прифаќаат и поддржуваат децата со аутизам. Обезбедување инклузивни училишта каде што децата со аутизам имаат пристап до квалитетно образование.
• Обука на наставници: Обука на наставници за работа со ученици со аутизам, користејќи специјализирани техники и методологии. Финансирање програми за едукација и тренинг на наставници за работа со деца со аутизам, вклучувајќи употреба на специјализирани образовни методологии.
• Специјализирани центри: Организирање или финансиска поддршка за специјализирани образовни центри.
• Поддршка во училниците: Воведување асистенти во училниците за да им помогнат на децата со аутизам.
• Дигитални алатки: Користење на технологија и образовни апликации што помагаат во учењето и развојот.

2. Здравствена заштита

• Рана дијагностика: Финансирање или поддршка на центри за рана детекција и дијагностика на аутизам, кои можат да се најдат во рамките на локалните здравствени установи.
• Терапевтски услуги: Обезбедување на пристап до терапевти како специјални едукатори и рехабилитатори говорни терапевти, окупациони терапевти, психолози и сензорна интеграција.

Психолошка поддршка за семејствата: Организирање на работилници за родителите за подобро разбирање на аутизмот и справување со предизвиците, поддршка за семејствата и децата преку психолози и советници.

3. Социјална грижа

• Дневни центри: Создавање центри каде што лицата со аутизам можат да добиваат грижа, поддршка и социјализација во безбедна средина.
• Финансиска помош: Програми за финансиска поддршка на семејствата на лицата со аутизам, т.е. доделување средства за семејства кои имаат лица со аутизам.
• Советодавни услуги: Понуда на психолошка и правна помош за семејствата, програми за едукација на родителите и семејствата.

 4. Рехабилитација

• Физичка активност: Организирање спортски и физички активности адаптирани за потребите на лицата со аутизам.
• Тренинг програми: Оспособување за самостојност и вештини за секојдневен живот.
• Рехабилитациони центри: Воспоставување центри за континуирана рехабилитација.
• Работни вештини: Поддршка за лицата со аутизам во развој на работни вештини што ќе им помогнат за независност.

5. Живеење, инклузивност и инфраструктура

• Инклузивни програми: Воведување активности што поттикнуваат социјализација и учество во локалната заедница.
• Пристапност: Обезбедување пристапни јавни простори, транспорт и инфраструктура.
• Заштитени живеалишта: Развивање заштитени живеалишта за лица со аутизам кои имаат потреба од поддржано живеење.
• Културни активности: Организација на културни, спортски и рекреативни програми што поттикнуваат вклученост.

6. Стратегија и планирање:

• Локални стратегии: Разработка на локални стратегии за поддршка на лицата со аутизам.
• Меѓуинституционална соработка: Здружување на образовни, здравствени и социјални институции за интегриран пристап.
• Промоција и свест: Организирање настани за подигање на свеста за аутизмот и прифаќање во заедницата.

Со посветено планирање и имплементација, општината може значително да го подобри квалитетот на животот на лицата со аутизам и нивните семејства.

7. Законодавство и политики

• Стратешки планови: Разработка на стратегии за поддршка на лицата со аутизам, кои вклучуваат конкретни активности и финансиски планови.
• Соработка: Вмрежување со други институции и невладини организации за подобрување на услугите.

8. Промоција и свест

• Кампањи за свест: Организација на јавни кампањи за подигање на свеста за аутизмот.
• Едукација: Работилници и обуки за граѓаните за подобро разбирање и прифаќање на различностите.

9. Мониторинг и евалуација

• Проценка на услугите: Редовна евалуација на квалитетот на услугите и потребите на лицата со аутизам.
• Фидбек: Ангажирање на семејствата и лицата со аутизам во процесот на подобрување на услугите.

10. Предизвици со кои може да се соочат општините

• Ограничено финансирање: Многу општини може да се борат да одвојат доволно ресурси за програми поврзани со аутизам.
• Недостаток на свест: На членовите на заедницата и службениците можеби ќе им треба повеќе образование за правилно да се справат со потребите поврзани со аутизмот.
• Прашања за координација: Обезбедувањето непречена соработка меѓу различни сектори и услуги може да биде сложено.

Со усвојување на проактивен и инклузивен пристап, општините можат значително да го подобрат квалитетот на животот на лицата со аутизам и да поттикнат поприфатлива и поподдржлива заедница.

Претседател на МНЗА

Публикации со дипломци и постдипломци

Почитувани колешки и колеги,

За денес во рубриката публикации со драги дипломци и постдипломци го одбрав трудот со наслов Инклузија на учениците со аутистичен спектар на нарушувања објавен со колешката Александра Митевска. Колешката дипломираше на оваа тема кај мене пред 6-7 години и овој труд беше презентиран на конференцијата во Охрид по повод 20 години постоење на Институт за дефектологија во Македонија која се одржи во октомври 2013 година. Инаку колешката беше запишана на втор циклус на студии на нашиот институт. Таа требаше да го полага испитот Аутизам, но веројатно како и многу млади колеги и колешки е замината во странство да си бара подобри услови за работа и живот. Ја немам видено околу 4 години и не знам што точно се случува со неа во моментот.

Коавторот