Покана за следење на Финалната конференција на CUPID COST Action (CA21123)

Почитувани колешки и колеги,

Со особено задоволство Ве покануваме да ја следите финалната конференција на COST Action CA21123 – CUPID (Cancer – Understanding Prevention in Intellectual Disabilities), која ќе се одржи на 23 и 24 јуни 2026 година во Брисел, Белгија.

CUPID претставува европска истражувачка мрежа посветена на унапредување на разбирањето и превенцијата на ракот кај лицата со интелектуална попреченост. Проектот обедини истражувачи, здравствени професионалци, носители на политики, даватели на услуги, семејства и самите лица со интелектуална попреченост од бројни европски земји со заедничка цел – намалување на здравствените нееднаквости и обезбедување еднаков пристап до превенција, скрининг и здравствена заштита.

Во текот на четиригодишното работење, CUPID:

• воспостави одржлива меѓународна мрежа на експерти од областа на интелектуалната попреченост, онкологијата, јавното здравје и општествените науки;

• придонесе кон создавање на европска истражувачка агенда за превенција на ракот кај лицата со интелектуална попреченост;

• разви инклузивни и ко-продуцирани пристапи кои активно ги вклучуваат лицата со интелектуална попреченост како рамноправни партнери во истражувањето и креирањето политики;

• поттикна мобилност на истражувачи, тренинг-школи, краткорочни научни размени и бројни научни публикации и препораки за политики.

Лицата со интелектуална попреченост сè уште се соочуваат со значителни бариери во пристапот до превенција и рано откривање на ракот, а податоците укажуваат дека смртноста од рак кај оваа популација може да се јави и до 20 години порано во споредба со општата популација. CUPID има за цел да придонесе кон промена на оваа состојба преку научни докази, соработка и застапување за поинклузивни здравствени системи.

Ве покануваме да ни се придружите и да ги следите презентациите, дискусиите и резултатите од оваа значајна европска иницијатива преку следниот ZOOM ЛИНК.

Програмата на конференцијата можете да ја видите ОВДЕ.

Остануваат само уште три дена до конференцијата.

Ве очекуваме!

Со почит,

Потпретседател на COST Action CA21123 – CUPID

CUPID Scientific Webinar - 19.06.2025

Respected colleagues, ladies and gentlemen welcome to the Scientific webinar entitled: “Towards Equity in Health Care - Updates from the CUPID COST Action”.

Today, we gather as researchers, clinicians, policymakers, and advocates to explore how we can advance equity in healthcare for individuals with intellectual disabilities.

Over the past 2 and a half years, the CUPID network has been dedicated to identifying and addressing key disparities in cancer prevention, diagnosis, and treatment within the intellectual disability community. As we approach new milestones, we reflect on the impactful research, collaborative efforts, and policy recommendations that are shaping a more inclusive healthcare system.

Health equity remains a fundamental priority. A growing body of evidence shows that individuals with intellectual disabilities face significant challenges in accessing timely and adequate healthcare. The underdiagnosis of cancer, lower survival rates, and systemic barriers in medical systems highlight the urgent need for tailored interventions. Today’s webinar will provide crucial updates on CUPID’s ongoing work, reinforcing our commitment to ensuring that no individual is left behind.

Our objectives remain clear:

- Strengthening research collaborations across Europe and beyond.

- Enhancing knowledge-sharing on best practices in cancer prevention and care.

- Encouraging interdisciplinary approaches to improve healthcare accessibility for individuals with intellectual disabilities.

Throughout this webinar, we will hear from young research experts on topics such as:

- Recent findings on cancer prevalence in individuals with intellectual disabilities.

- Strategies for improving screening uptake.

- Policy recommendations for equitable healthcare access. Let’s make this a meaningful and productive discussion. Each presentation will last approximately 8–10 minutes, followed by a discussion session at the end where we welcome your questions and comments.

A study on cancer prevalence in individuals with profound and multiple disabilities (PMD) found that while overall cancer risk may be lower due to shorter life expectancy, certain cancers—particularly digestive tract cancers—occur more frequently and at younger ages in this population. This study reinforce the urgent need for improved cancer screening, diagnosis, and treatment strategies tailored to individuals with IDD.

WG4 Leader

Учества во проекти

Почитувани колешки и колеги,

Чувствувам за потребно да ја информирам стручната јавност во Македонија и пошироко за моите учества во стручно-научни проекти од 2000 година до денес. За овој 22 годишен период имам реализирано или сум се` уште во фаза на реализација 21 проект. Еве ги деталите за нив.

1. Серумски имуноглобулини и специфични алергени од храна кај лица со аутизам во Република Македонија (Министерство за наука на Република Македонија број 08-2214/4 од 15.07.2000 година).
2. Информации за аутизмот во Македонија (Македонски центар за меѓународна соработка број 10-723/21 од 19.12.2000 година).
3. ХЛА-ДНК истражувања кај фамилии со аутизам во Република Македонија (Министерство за наука на Република Македонија број 07-1171/4 од 02.07.2001 година).
4. Права на лицата со аутизам во Македонија (Македонски центар за меѓународна соработка број 08-698/1 од 12.12.2001 година).
5. Епидемиолошка студија на лицата со аутизам во Република Македонија (Министерство за финансии - реализиран во 2001 година).
6. Одредување на преваленцијата и инциденцијата на лицата со аутизам во Република Македонија (Министерство за финансии - реализиран во 2002 година).
7. Толеранција или прифаќање – ЕАСПД проект. Подржан од Генералниот директорат за вработување и социјална работа при ЕК и под буџетската линија "Акции за борба и превенција на социјалната ексклузија" (2002-2003).
8. Европа место за живеење – ЕАСПД проект. Проект спроведен во европската година за инвалидни лица, започнат од принципот дека сите европски граѓани треба да бидат слушнати и да им се даде право на глас на лицата со потешки интелектуални нарушувања (2003).
9. „Во ФОКУС“ со TEMPUS програмата (2001-2004).
10. „Заеднички глас мрежен проект“. Примарна и најсеопфатна цел на ова десктоп истражување е да ја истражи правната позадина со цел да се засили антидискриминацијата и еднаквите можности кај лица со интелектуална попреченост и аутизам (2008-2009).
11. „Засилување на научните студии за ран аутизам“ со COST програмата (2010-2014).
12. „Програма за целосна социјализација на деца со посебни потреби во нивните заедници“ ЕУ проект (2014-2015).
13. „Еднаквост и социјална инклузија преку позитивно родителство“ Еразмус плус ЕУ проект (2015-2018).
14. „Холистички пристап на планирање за лица со аутизам“. 2018-1-EL01-KA204-047788 - Еразмус плус ЕУ проект (2018-2021).
15. „Пријателски простори за аутизам“. – Еразмус плус проект. (2019-2022).
16. „Програма за социјални вештини и позитивно родителство кај аутизмот“ – УНИЦЕФ проект SSFA/MCDA/19-004/Amendment 1 (2019-2020).
17. „Зајакнување на капацитетите кај професионалците за проблемите и потребите на децата со аутистичен спектар на нарушувања, во предучилишните и училишните установи“ – проект од Општина Карпош (2020-2021).
18. „Учам и ги надминувам своите граници“. – Еразмус плус проект. КА2 – Соработка за иновации и размена на добри практики Стратешки партнерства за образование на возрасни. Број на проект: 2020-1-TR01-KA204-092794 (2020-2022).
19. „Инклузија преку социјални вештини за учениците со аутистичен спектар на нарушување и интелектуална попреченост“. – Еразмус плус проект. KA210-SCH – Мали партнерства во училишното образование. Број на проектот: KA210-SCH-617E85D8 (2021-2023).
20. „Достапно дигитално образование за ученици со аутизам и интелектуална попреченост: иновативни решенија и подобрување на компетенциите на едукаторите“. – Еразмус плус проект. KA220-SCH – Партнерства за соработка во училишното образование. Број на проектот: KA220-SCH-BCB692B4 (2021-2024).
21. „Карционом-разбирање на превенцијата кај интелектуалната попреченост“ – COST ЕУ проект. Број на проектот: CA21123. (2022-2026).

Учесник во проектите

Член на комитетот за менаџирање во CUPID проектот

Почитувани колешки и колеги,

Со извесна доза на задоволство сакам да ја информирам македонската научна јавност дека сум избран за член на комитетот за менаџирање во CUPID проектот во рамките на COST програмата на ЕУ што ќе се реализира од 25.10.2022 до 24.10.2026 година. Бројот на проектот е CA21123 - Cancer- Understanding Prevention in Intellectual Disabilities-CUPID.

Постои слабо разбирање за превенцијата од рак кај луѓето со интелектуална попреченост. CUPID ќе воспостави истражувачка агенда и база на знаење за да го подобри ова во Европската унија и пошироко. Меѓу европската популација со интелектуални попречености, многу лица со дијагноза на рак се симптоматски презентирани од што произлегува вознемиреност во однесувањето или физички промени. Смртните случаи од рак кај оваа популација се јавуваат до 20 години порано од општата популација. Факторите кои влијаат на нееднаквиот здравствен статус и прераната смрт кај лицата со интелектуална попреченост бараат понатамошни истражувања. Членот 25 од Конвенцијата на Обединетите нации за правата на лицата со попреченост го признава нивното право на здравствена заштита. Стратегијата за попреченост на Советот на Европа 2017-2023 го препознава неуспехот на здравствените системи да се вклучат и да ги вклучат лицата со попреченост.

Повеќе за проектот на следниот ЛИНК.

Член на менаџмент комитетот