20 YEARS JOURNAL OF SPECIAL EDUCATION AND REHABILITATION - A PERIOD OF CONTINUOUS DEVELOPMENT

Vladimir TRAJKOVSKI1
Doncho DONEV2

1Journal of Special Education and Rehabilitation
Institute of Special Education and Rehabilitation,
Faculty of Philosophy,
University Ss. Cyril and Methodius
2Institute for Social Medicine, Faculty of Medicine,
University „Ss. Cyril and Methodius“,
Skopje, Republic of Macedonia

Abstract

Introduction and goal: The first edition of the “Journal of Special Education and Rehabilitation” was released for the first time in 1997, and over the past 20 years, 37 issues have been published. In the Journal different kinds of articles are published from several scientific disciplines such as special education and rehabilitation, medicine, pedagogy, psychology, social politics, law and others. The goal of this editorial is to review the 20 years’ existence of the “Journal of Special Education and Rehabilitation” and to point out the future activities for the promotion of the quality of published articles and the integrity and visibility of the journal.

Methods: Review and analysis of the documentation of the journal as well as the evidence of submitted, rejected and accepted manuscripts, the structure of published articles by according to their uniqueness, and other specific moments in the development of the journal from its founding in 1997 – and especially the achievements in the period from 2008 to 2016.

Results: Over the past nine years we have noticed a growth in the number of authors and co-authors from the published articles by 358, from 28 different countries. The rate of acceptance of new articles has reduced from the original 93% in the first years of the foundation of the journal to 33% in the last three years. The majority of published articles come from authors from Macedonia which we can find in 31 articles or 27.7% from the overall published articles. The majority of authors have published original manuscripts (n= 87 or 53%), and then we have 12% articles of revision and 11.5% scientific articles. With regard to the different sections of the journal, the most published are news and information that are not subject to review (28%) while from the articles that are reviewed the most represented section is from special education and rehabilitation with a total of 16.5% from the overall number of published articles.

Conclusion: The “Journal of Special Education and Rehabilitation” is a journal that undertakes review on its articles and has an open access policy, which marks a continuous progress in quality and visibility with an appointed goal to serve as a solid medium to enhance scientific research and to promote professional achievements in the field of special education and rehabilitation and the similar fields in biomedicine in the Republic of Macedonia and abroad.

Keywords: Journal of Special Education and Rehabilitation, 20 years, reviewed journal, open access, publishing ethics and integrity

Citation: Trajkovski V, Donev D. 20 years Journal of Special Education and Rehabilitation - a period of continuous development. J Spec Educ Rehab 2017; 18(1-2):5-16. 

DOI: 10.19057/jser.2017.15

Ophthalmic manifestations in children and young adults with Down syndrome and congenital heart defects

Ljubic A, Trajkovski V, Tesic M, Tojtovska B, Stankovic B.

Abstract

PURPOSE:

To investigate whether different types of ocular manifestations are associated with congenital heart disease (CHD) in a large Caucasian population of children and young adults with Down syndrome (DS).

METHODS:

Population-based, case-control study which included 185 subjects with DS (mean age 13.2 ± 7.9 years), who reported presence or absence of CHD; DS with CHD group (51 subjects, mean age 10.6 ± 5.6 years) and DS without CHD (134 subjects, mean age 14.2 ± 8.4 years).

RESULTS:

In our sample with DS and CHD, strabismus was found in 15 subjects (29.4%), nystagmus in 1 (2.0%), epiblepharon in 21 (41.2%) and Brushfield spots in 15 (31.3%). In the DS without CHD group, strabismus was found in 38 participants (28.4%), nystagmus in 13 (9.7%), epiblepharon in 31 (23.5%) and Brushfield spots in 21 (16.0%). Only the variables epiblepharon and presence of Brushfield spots differed significantly between the two groups (p = 0.02 and p = 0.03, respectively). Hyperopia was present in 26 participants (53.1%) in the DS with CHD group, and in 65 (57.0%) in the DS without CHD group. Oblique astigmatism was present in 25 (52.1%) in the DS with CHD group and in 61 (53.5%) in the DS without CHD group.

CONCLUSIONS:

Frequencies of DS participants presenting with strabismus, nystagmus, hyperopia and oblique astigmatism were not statistically different between those with CHD and those without CHD in this sample. Further studies are needed to confirm if there are associations between the presence of Brushfield spots or epiblepharon and CHD in patients with DS.

KEYWORDS: Brushfield spots; Down syndrome; congenital heart defects; epiblepharon; nystagmus; refractive errors; strabismus

PMID: 25777312 

DOI: 10.3109/09286586.2015.1017652

Source: https://www.ncbi.nlm.nih.gov 

Parent education in autism spectrum disorder - a review of the literature

David Preece orcid.org/0000-0002-3182-1640 ; Centre for Education and Research, University of Northampton, United Kingdom
Vladimir Trajkovski orcid.org/0000-0002-8369-9501 ; University of SS Cyril and Mehodius, Skopje, Republic of Macedonia

Abstract
Families living with autism spectrum disorder (ASD) face many challenges, affecting not only the child with ASD and development but also family functioning and quality of life. Parent education (PE) in ASD has been identified as a priority intervention for this group both internationally and nationally. However, though there is a large body of literature regarding parent training (PT) in specific therapeutic approaches, a narrative literature review of databases found only 12 papers reporting on research into PE. Overall, PE is shown to be a positive intervention which can lead to reductions in stress and anxiety, improved coping, improved parent-child interaction and communication, improved understanding of ASD, efficacy and confidence and improved parental quality of life. Four key themes – impact, delivery, content and local/cultural issues – are discussed, weaknesses and problems within the literature are acknowledged, and the need is identified for further research into such interventions.

Key words
Autism spectrum disorder; parents; parent education

Hrčak ID: 183851
UDK: 364: 616.895
URL: https://hrcak.srce.hr/183851

A Pilot Study of a Behavioral Parent Training in the Republic of Macedonia

Hansen BD, Orton EL, Adams C, Knecht L, Rindlisbaker S, Jurtoski F, Trajkovski V.

Abstract

Parenting children with autism in countries with limited professional and financial resources can be overwhelming. Parent training led by non-governmental organizations may help alleviate some of these burdens. The present pilot study was conducted in the Republic of Macedonia, a country located in Southeastern Europe. The purpose of the study was to evaluate a parent training model for disseminating evidence-based practices through didactic and pyramidal training strategies. Results indicated that children improved on a number of different behaviors and results provide some evidence that parenting confidence and distress improved.

KEYWORDS: Behavior analysis; Behavioral parent training; International settings
PMID: 28374208 

DOI: 10.1007/s10803-017-3112-6

Source: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/

Association of Prenatal Ultrasonography and Autism Spectrum Disorder

N. Paul Rosman, MD1,2,3,4; Rachel Vassar, MD5,6; Gheorghe Doros, PhD7; et alJames DeRosa, MPH8;Allison Froman, MPH8;Audrey DiMauro, MD, PhD5,9;Sherry Santiago, MD3,10;Jodi Abbott, MD11
JAMA Pediatr. Published online February 12, 2018. doi:10.1001/jamapediatrics.2017.5634

Abstract

Importance The prevalence of autism spectrum disorder (ASD) has been increasing rapidly, with current estimates of 1 in 68 children affected. Simultaneously, use of prenatal ultrasonography has increased substantially, with limited investigation into its safety and effects on brain development. Animal studies have demonstrated that prenatal ultrasonography can adversely affect neuronal migration.

Objective To quantify prenatal ultrasound exposure by the frequency, timing, duration, and strength of ultrasonographic scans in children with later ASD, developmental delay, and typical development.

Design, Setting, and Participants This case-control study included 107 patients with ASD, 104 control individuals with developmental delay, and 209 controls with typical development. Participants were identified from medical records based on prenatal care and delivery at Boston Medical Center, a diverse, academic, safety-net medical center, from July 1, 2006, through December 31, 2014, with a gestational age at birth of at least 37 weeks. Data were analyzed from May 1, 2015, through November 30, 2017.

Exposures Ultrasonographic exposure was quantified by the number and timing of scans, duration of exposure, mean strength (depth, frame rate, mechanical index, and thermal index), and time of Doppler and 3- and 4-dimensional imaging.

Main Outcomes and Measures Among participants with ASD and controls with developmental delay and typical development, ultrasound exposure was quantified and compared per trimester and for the entire pregnancy, with adjustment for infant sex, gestational age at birth, and maternal age.

Results A total of 420 participants were included in the study (328 boys [78.1%] and 92 girls [21.9%]; mean age as of January 1, 2016, 6.6 years; 95% CI, 6.5-6.8 years). The ASD group received a mean of 5.9 scans (95% CI, 5.2-6.6), which was not significantly different from the 6.1 scans (95% CI, 5.4-6.8) in the developmental delay group or the 6.3 scans (95% CI, 5.8-6.8) in the typical development group. Compared with the typical development group, the ASD group had shorter duration of ultrasound exposure during the first (290.4 seconds [95% CI, 212.8-368.0 seconds] vs 406.4 seconds [95% CI, 349.5-463.3 seconds]) and second (1687.6 seconds [95% CI, 1493.8-1881.4 seconds] vs 2011.0 seconds [95% CI, 1868.9-2153.1 seconds]) trimesters but no difference in the number of scans. The ASD group had greater mean depth of ultrasonographic penetration than the developmental delay group in the first trimester (12.5 cm [95% CI, 12.0-13.0 cm] vs 11.6 cm [95% CI, 11.1-12.1 cm]). The ASD group had greater mean depth than the typical development group during the first (12.5 cm [95% CI, 12.0-13.0 cm] vs 11.6 cm [95% CI, 11.3-12.0 cm]) and the second (12.9 cm [95% CI, 12.6-13.3 cm] vs 12.5 cm [95% CI, 12.2-12.7 cm]) trimesters.

Conclusions and Relevance This study found significantly greater mean depth of ultrasonographic penetration in the ASD group compared with the developmental delay group in the first trimester and compared with the typical development group in the first and second trimesters. Further research is needed to determine whether other variables of ultrasound exposure also have adverse effects on the developing fetus.

Source: https://jamanetwork.com

Warburg effect hypothesis in autism spectrum disorders

Warburg effect hypothesis in autism Spectrum disorders.

Vallée A, Vallée JN.

Mol Brain. 2018 Jan 4;11(1):1. 

Autism spectrum disorder (ASD) is a neurodevelopmental disease which is characterized by a deficit in social interactions and communication with repetitive and restrictive behavior. In altered cells, metabolic enzymes are modified by the dysregulation of the canonical WNT/β-catenin pathway. In ASD, the canonical WNT/β-catenin pathway is upregulated. We focus this review on the hypothesis of Warburg effect stimulated by the overexpression of the canonical WNT/β-catenin pathway in ASD. Upregulation of WNT/β-catenin pathway induces aerobic glycolysis, named Warburg effect, through activation of glucose transporter (Glut), pyruvate kinase M2 (PKM2), pyruvate dehydrogenase kinase 1(PDK1), monocarboxylate lactate transporter 1 (MCT-1), lactate dehydrogenase kinase-A (LDH-A) and inactivation of pyruvate dehydrogenase complex (PDH). The aerobic glycolysis consists to a supply of a large part of glucose into lactate regardless of oxygen. Aerobic glycolysis is less efficient in terms of ATP production than oxidative phosphorylation because of the shunt of the TCA cycle. Dysregulation of energetic metabolism might promote cell deregulation and progression of ASD. Warburg effect regulation could be an attractive target for developing therapeutic interventions in ASD.

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/pmid/29301575/

#ESIPP обука за родители на деца со аутизам во Дебар

Почитувани родители,

Ве покануваме на седмата обука за родители во рамките на #ESIPP проектот. Обуката ќе се одржи во периодот од 17 до 18 февруари 2018 воООУ „Саит Најдени” во општина Дебар.

Ве молиме да го потврдите вашето присуство кај господинот Беким Аме или на e-mail qendraepersonavemeaftesitekufizuar_poraka@hotmail.com или president@mssa.org.mk најдоцна до 14.02.2018 година.

Обуките се бесплатни и се наменети за исклучително само за родители (или членови на семејствата) на деца, адолесценти и возрасни лица со аутизам. За жал, обуките не се наменети за стручни лица и професионалци. Бројот на родители е ограничен на 20.

АГЕНДА

Сабота (17.02.2018)
Место: ООУ „Саит Најдени”

11:00- 12:30 Проф. д-р Владимир Трајковски (МНЗА) Вовед во аутистичниот спектар на нарушување

12:30-12:45 Пауза за кафе

12:45-14:15 Ана Шикалеска (МНЗА) Значењето на визуелната структура и нејзина имплементација

14:15-14:30 Пауза за кафе

14:30-16:00 Д-р Јасмина Трошанска (МНЗА) Справување со сензорната чувствителност

16:00-16:30 Дискусија


Недела (18.02.2018)
Место: ООУ „Саит Најдени”

09:00- 10:30 Д-р Јасмина Трошанска (МНЗА) Комуникацијата и нејзиното влијание врз однесувањето

10:30-10:45 Пауза за кафе

10:45-12:15 Ана Шикалеска (МНЗА) Позитивни пристапи кон социјалниот развој и интеракција

12:15-12:30 Пауза за кафе

12:30-14:00 Д-р Јасмина Трошанска (МНЗА) Разбирање и справување со предизвикувачкото однесување

14:00-14:30 Дискусија

Тренери:
Проф. д-р Владимир Трајковски
Д-р Јасмина Трошанска
Ана Шикалеска

Обуките се бесплатни и се организираат во рамките на проектот „Еднаквост и социјална инклузија преку позитивно родителство (Equity and Social Inclusion trough Positive Parenting – ESIPP) Проектот е со број: 2015-1-UK01-KA204-013397 и е дел од Еразмус + програмата на Националната агенција за европски образовни програми на Англија, Клучна акција: Соработка заради иновации и размена на добра пракса и Тип на акција: Стратешко партнерство за едукација на возрасни. Координатор на проектот е Универзитетот Нортхемптон, а додека пак партнерски организации се: Едукациско-рехабилитацискиот факултет од Загреб, Центар за аутизам од Загреб, Аутизам Европа со седиште во Белгија, Центар за развој и поддршка на деца и адолесценти со аутистичен спектар на нарушувања од Кипар, Европски универзитет од Кипар, Македонско научно здружение за аутизам од Македонија, Таргет аутизам и Аутизам Консерн од Англија. 

Целите на проектот се:

• Создавање на модел заснован на научни докази за едукација на родители на деца со аутизам кој ќе може да се користи во Европа.
• Создавање на програма и еколошки материјали за обука на родители.
• Употреба на материјалите во едукација на семејства на деца со аутизам во региони каде што претходно не биле спроведувани едукации.
• Оценка на употребата на материјалите и влијанието на обуката преку квалитативни и квантитативни анализи на податоци.
• Споделување на моделот на програма за едукација на родители, алатките и материјалите со засегнатите страни и давање на препораки на креаторите на политики и оние кои донесуваат одлуки.

Повеќе за проектот можете да прочитате на www.esipp.eu

Претседател на МНЗА

СПИСОК НА СТУДЕНТИ ЗА ВЕЖБИ ПО МЕДИЦИНСКИ ОСНОВИ НА ИНВАЛИДНОСТА 2017/2018

Почитувани студенти,

За една седмица почнуваат предавањата по предметот Медицински основи на инвалидноста, а за две седмици и вежбите. Во прилог ви го давам списокот по групи и тој е преземен од списоците по ХГ и ФФА на почетокот на академската година. Затоа, однапред знам дека има некои недостатоци. Ги замолувам сите студенти кои ги нема на списокот да се пријават најдоцна до четврток 08.02.2018 година до 14:00 часот за да можам да ги впишам во списокот за предавања, како и за вежби. Знам дека некои подоцна се запишуваа, некои се префрлуваа од редовни во вонредни студенти и обратно. Редовните студенти од повозрасните генерации кои никогаш не земале потпис по овој предмет задолжително да ми се пријават. Сите измени, замени да ги пријавите на мојата службена пошта. Ве информирам на време да си набавите литература во книжарницата на Литература.МК.

I група
Вторник
10.45-13.00 часот

1. 24527/17
2. 24206/17
3. 10080/17
4. 24509/17
5. 24516/17
6. 10062/17
7. 10114/17
8. 10009/17
9. 10039/17
10. 10024/17
11. 24515/17
12. 24529/17
13. 10109/17
14. 24539/17
15. 24590/17
16. 10084/17
17. 10070/17
18. 10055/17
19. 24577/17
20. 24510/17
21. 24572/17
22. 10097/17
23. 10075/17
24. 24535/17
25. 24569/17
26. 10042/17
27. 24549/17
28. 10027/17
29. 10113/17
30. 10096/17
31. 10074/17

II група
Четврток
09.00-11.15 часот

1. 24585/17
2. 24208/17
3. 24523/17
4. 10051/17
5. 24560/17
6. 24557/17
7. 10032/17
8. 24508/17
9. 24574/17
10. 24571/17
11. 10107/17
12. 24522/17
13. 24565/17
14. 10110/17
15. 24209/17
16. 24547/17
17. 24513/17
18. 10046/17
19. 10102/17
20. 10111/17
21. 10058/17
22. 24553/17
23. 10101/17
24. 10090/17
25. 24506/17
26. 10028/17
27. 10112/17
28. 24538/17
29. 10038/17
30. 24543/17
31. 10089/17 

Предметен наставник

Содржина на учебникот МОИ

Почитувани студенти,

Од денес учебникот по Медицински основи на инвалидноста ќе можете да го купите во книжарницата Литература.МК што се наоѓа на улица Македонија, спроти спомен куќата на Мајка Тереза во центарот на градот. Количините се ограничени и затоа побрзајте за да не чекате потоа на ново печатење. Напоменувам дека има доста бонус поглавја кои би можеле да ви полсужат за студирање на втор или трет циклус на студии. Книжарницата работи и во сабота. За да знаете што купувате, должен сум да ви ја споделам содржината на истиот:

1. НЕРВЕН СИСТЕМ

2. ПОИМ ЗА МЕНТАЛНА РЕТАРДАЦИЈА

3. ЕПИДЕМИОЛОГИЈА НА МЕНТАЛНАТА РЕТАРДАЦИЈА

4. ЕТИОЛОГИЈА НА МЕНТАЛНАТА РЕТАРДАЦИЈА 

5. ХРОМОЗОМОПАТИИ И МЕНТАЛНА РЕТАРДАЦИЈА

6. МЕТАБОЛНИ РАСТРОЈСТВА И МЕНТАЛНА РЕТАРДАЦИЈА

7. ПРЕГЛЕД НА МЕНТАЛНО РЕТАРДИРАНО ЛИЦЕ 

8. ТРЕТМАН И ПРОГНОЗА НА МЕНТАЛНАТА РЕТАРДАЦИЈА

9. ПРЕВЕНЦИЈА НА МЕНТАЛНАТА РЕТАРДАЦИЈА

10. ШИЗОФРЕНИЈА ВО ДЕТСКАТА ВОЗРАСТ

11. АУТИЗАМ

12. RETT-ОВ СИНДРОМ

13. ХИПЕРКИНЕТСКИ СИНДРОМ (АДХД)

14. ЕПИЛЕПСИЈА

15. АНАТОМИЈА И ФИЗИОЛОГИЈА НА МОТОРНИОТ СИСТЕМ

16. ЦЕРЕБРОВАСКУЛАРНИ БОЛЕСТИ

17. МИОПАТИИ

18. НЕВРОПАТИИ.

19. MYASTHENIA GRAVIS

20. МУЛТИПНА СКЛЕРОЗА

21. ЦЕРЕБРАЛНА ПАРАЛИЗА

22. РАЗВОЈНИ ЗАБОЛУВАЊА НА НЕРВНИОТ СИСТЕМ

23. ТРАУМАТСКИ ПОВРЕДИ НА ГЛАВА И ЦНС

24. НЕВРОКУТАНИ СИНДРОМИ

25. АНАТОМИЈА И ФИЗИОЛОГИЈА НА УВО

26. МЕТОДИ НА ИСПИТУВАЊЕ НА СЛУХОТ

27. АНАТОМИЈА И ФИЗИОЛОГИЈА НА РАМНОТЕЖА

28. КОНГЕНИТАЛНИ МАЛФОРМАЦИИ НА УВО

29. ВОСПАЛЕНИЈА НА УВО

30. МЕНИЕРОВА БОЛЕСТ (MORBUS MENIERE)

31. ТУМОРИ НА УВО

32. ОТОСКЛЕРОЗА

33. НАГЛУВОСТ И ГЛУВОСТ

34. АНАТОМИЈА И ФИЗИОЛОГИЈА НА ЛАРИНКС

35. ФИЗИОЛОГИЈА НА ГОВОР

36. ОСНОВИ НА ФОНИЈАТРИЈА

37. АНАТОМИЈА НА ОКО

38. ОФТАЛМОЛОШКИ ТЕСТОВИ

39. РЕФРАКЦИЈА И АКОМОДАЦИЈА НА ОКО

40. МОТОРИКА НА ОКО

41. ПАТОЛОШКИ ПРОМЕНИ НА ЛЕЌА

42. ПОВРЕДИ НА ОКО

43. ВОСПАЛЕНИЈА НА ОКО

44. ГЛАУКОМ

45. ЗАБОЛУВАЊА НА ОЧНИОТ НЕРВ

46. ЗАБОЛУВАЊА НА РЕТИНА

47. ФУНКЦИОНАЛНА АМБЛИОПИЈА

48. ЛИТЕРАТУРА

ПРИЛОГ 1 МЕДИЦИНСКИ РЕЧНИК

ИНДЕКС НА ЗБОРОВИ

БЕЛЕШКА ЗА АВТОРОТ

Предметен наставник

Литература по предметот МОИ

Почитувани студенти од прва година,

На 13.02.2018 година почнуваме со предавањата па решив да ви ја постирам потребната литература по предметот Медицински основи на инвалидноста. Во прилог е фотографијата од корицата на мојот учебник. Учебникот ќе може да се набави во книжарницата на Литература.МК на улица Македонија во центарот на главниот град по цена од 1000 денари која 10 години стои исто, иако постои инфлација во општеството и се воведуваат разни даноци од страна на државата.

 Литература:

1. Трајковски В. Медицински основи на инвалидноста. Филозофски факултет, Институт за дефектологија, Скопје, 2008.
2. Трајковски В. Фонијатрија (скрипта за внатрешна употреба). Филозофски факултет, Институт за дефектологија, Скопје, 2009.
3. Lević Z. Osnovi savremene neurologije. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2000.
4. Radulović R, Stanković P. Otorinolaringologija sa maksilofacijalnom hirurgijom. Medicinski fakultet, Beograd, 2004.
5. Бредфорд СА. Основи на офталмологијата. Табернакул, Скопје, 2010.

Предметен наставник