Tuesday, October 13, 2026

УПАТСТВО ЗА ИЗРАБОТКА, ФОРМАТИРАЊЕ И ПРЕЗЕНТИРАЊЕ НА СЕМИНАРСКА РАБОТА

Предмети: Хумана генетика, Физиологија со функционална анатомија и Медицински основи на инвалидноста

Почитувани студенти,

Во продолжение Ви го доставувам упатството за изработка, техничко уредување и презентација на семинарските трудови по предметите Хумана генетика, Физиологија со функционална анатомија и Медицински основи на инвалидноста.

Ве молам внимателно да ги прочитате упатствата и доследно да ги применувате при подготовката на Вашите семинарски трудови.

1. Цел и карактеристики на семинарската работа
Семинарската работа претставува самостоен академски труд во кој студентот обработува конкретна тема од соодветната научна област. Нејзината цел е продлабочување и систематизирање на знаењата, развивање на способностите за критичко размислување, пребарување и анализа на научни информации, како и правилно користење и цитирање на релевантната стручна и научна литература.
Содржината на трудот треба да се заснова на проверливи научни сознанија, стручни извори и аргументирана анализа. Од студентот се очекува не само да ги презентира достапните информации, туку и да ги поврзе, спореди и критички да ги разгледа, формулирајќи сопствени заклучоци засновани на обработените податоци.
Семинарските трудови може да бидат индивидуални или групни, во зависност од барањата на предметниот наставник. Тие претставуваат можност за продлабочување на знаењата и стекнување дополнителни поени во рамките на предвидените услови за оценување на соодветниот предмет.
Предметните наставници треба навремено да ги определат темите и роковите за изработка, со цел да се овозможи рамномерна распределба на студентските обврски во текот на семестарот. Студентите се должни да ја изберат или да ја усогласат темата со предметниот наставник и да го достават готовиот труд најдоцна до 30 ноември во тековната година.

2. Видови семинарски трудови
Во зависност од целта и начинот на обработка на темата, семинарските трудови може да бидат:

2.1. Теоретски семинарски труд
Теоретскиот труд се заснова на пребарување, избор, анализа и синтеза на домашна и странска научна и стручна литература. Може да вклучува научни статии, стручни книги, универзитетски учебници, релевантни интернет-ресурси и други проверливи извори.
Информациите треба да бидат логично организирани, меѓусебно поврзани и критички разгледани, а не само механички преземени од различни извори.

2.2. Практичен семинарски труд
Практичниот труд се заснова на обработка на практични содржини поврзани со наставата, професионалните искуства, резултатите од набљудувањето или соодветно избрани студии на случај. Во зависност од темата, може да содржи анализа на конкретен проблем, приказ на случај, споредба на резултати или дискусија за практичната примена на теоретските сознанија.
При обработката на случаи и практични податоци, студентите се должни да ги почитуваат правилата за доверливост и заштита на личните податоци.
Двата вида трудови имаат значајна образовна вредност. Изборот на соодветниот пристап треба да биде усогласен со темата, достапните извори и насоките на предметниот наставник.

3. Структура на семинарскиот труд
Семинарската работа треба да ги содржи следниве основни делови:
  • Насловна страница.
  • Содржина.
  • Вовед.
  • Главен дел – разработка на темата, организирана во поглавја и потпоглавја.
  • Заклучок.
  • Користена литература.
Доколку природата на темата го налага тоа, може да се вклучат и дополнителни елементи, како што се табели, слики, графикони, прилози или други соодветни материјали.
Вкупниот обем на семинарскиот труд не треба да надминува 10 страници во формат А4. Трудот се изработува во програмата Microsoft Word или во друга компатибилна програма за обработка на текст.

3.1. Насловна страница
Насловната страница треба да биде уредена прегледно, формално и без непотребни декоративни елементи.
Во горниот дел на страницата, централно поставени, се наведуваат:
  • името на универзитетот;
  • името на факултетот;
  • името на институтот.
Овој дел се оформува со фонт Times New Roman, големина 14 pt.

Во централниот дел на страницата се наведуваат насловот на семинарскиот труд, ознаката „Семинарска работа“ и името на предметот. Насловот се пишува со фонт Times New Roman, големина 16 pt, задебелено (bold).
Во долниот дел на страницата се наведуваат името и презимето на предметниот наставник или ментор, како и името и презимето на студентот што го изработил трудот. На дното, централно поставени, се наведуваат местото и датумот на изработка.

Пример за распоред на насловната страница:

УНИВЕРЗИТЕТ „СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ“ – СКОПЈЕ

ФИЛОЗОФСКИ ФАКУЛТЕТ

ИНСТИТУТ ЗА СПЕЦИЈАЛНА ЕДУКАЦИЈА И РЕХАБИЛИТАЦИЈА

<br>

ДНК (DNA)

Семинарска работа

Предмет: Хумана генетика

<br>

Ментор: ____________________ Изработил: ____________________

<br>

Скопје, __________ 20___ година

Забелешка: Наведен е пример за распоред. Студентот треба да ги внесе точните податоци за институцијата, предметот, наставникот и сопственото име и презиме.

3.2. Содржина
Содржината се поставува на втората страница од трудот. Таа треба да ги опфати сите главни делови, поглавја и потпоглавја, вклучувајќи ги воведот, разработката, заклучокот и користената литература.
Покрај секој наслов се наведува страницата на која започнува соодветниот дел. Насловите во содржината мора да одговараат на насловите во главниот текст.

Пример:

Содржина ................................................................... 2

Вовед .......................................................................... 3

Хемиска градба на ДНК ........................................... 4


Значење на ДНК за хуманата генетика ................... 5


Примена на генетските анализи .............................. 7

Заклучок .................................................................... 9

Користена литература ............................................ 10

Забелешка: Наведените наслови и страници се илустративни. Во конечниот труд се внесуваат вистинските наслови и броеви на страниците.

3.3. Вовед
Воведот треба да биде долг приближно една страница, но не повеќе. Во него се претставуваат темата, нејзиното значење, причините за изборот и целта на семинарската работа.
Воведот треба да содржи краток преглед на проблематиката што ќе се обработува, нејзината поврзаност со предметот и најважните прашања на кои трудот ќе се обиде да одговори.
Се препорачува воведот да заврши со јасно формулирана цел на трудот и, кога е соодветно, со наведување на неговите конкретни задачи.

3.4. Главен дел – разработка на темата
Главниот дел претставува суштинскиот дел од семинарската работа. Во него темата се обработува систематски, логично и аргументирано, врз основа на избраната научна и стручна литература.
Текстот треба да биде поделен на соодветни поглавја и потпоглавја, со јасни и информативни наслови. Секој дел треба да придонесува кон остварување на целта на трудот.
Од студентот се очекува:
  • да користи релевантни и проверливи научни извори;
  • да ги објасни основните поими, механизми, процеси и концепти поврзани со темата;
  • да ги спореди и поврзе информациите од различни извори;
  • да понуди сопствена аргументирана анализа и интерпретација;
  • да ги наведе изворите на сите преземени информации, податоци, табели и слики.
Не е прифатливо трудот да претставува само препишување или механичко составување текстови од учебници и интернет-страници. Секој семинарски труд треба да покаже разбирање на темата, способност за самостојна обработка и правилна академска употреба на литературата.

3.5. Заклучок
Заклучокот се поставува по главниот дел и пред списокот на користена литература. Тој треба да ги сумира најважните сознанија произлезени од обработката на темата и јасно да ја истакне нивната суштина и значење.
Во заклучокот не се внесуваат нови, претходно необработени теми. Наместо едноставно повторување на содржината, потребно е да се издвојат клучните резултати од анализата, да се поврзат со целта на трудот и да се формулираат соодветни завршни согледувања.

4. Технички упатства за форматирање
При изработката на семинарскиот труд задолжително треба да се почитуваат следниве технички барања:
  • Формат на страницата: А4.
  • Основен фонт: Times New Roman, 12 pt.
  • Фонт за главните наслови и потнаслови: Times New Roman, 14 pt, bold.
  • Фонт за насловот на насловната страница: Times New Roman, 16 pt, bold.
  • Маргини: 2 cm од горната, долната и десната страна; 2,5 cm од левата страна.
  • Проред: единечен (Single).
  • Порамнување на основниот текст: двострано (Justify).
  • Јазична поддршка: за текстот на македонски јазик се користи кирилица, а за англиските термини, имињата и другите изрази во оригинал се користи латиница.
Во текот на целиот труд треба да се применува доследно форматирање. Насловите, поднасловите, пасусите, табелите, сликите и другите елементи треба да бидат уредени на унифициран начин.
Страниците треба да бидат нумерирани доследно, а нумерацијата и распоредот на содржината треба да одговараат на конечната верзија на трудот.

5. Користена литература и цитирање на изворите
Користената литература е задолжителен дел од семинарската работа. Таа треба да ги содржи сите извори што студентот навистина ги користел и ги цитирал во текстот.
За потребите на семинарската работа треба да се користат најмалку три библиографски единици (книги, учебници или научни и стручни публикации) и три релевантни интернет-извори. По потреба, може да се користат и материјалите од предавањата по соодветниот предмет, како дополнителен извор.
Предност треба да им се даде на научните статии, академските книги, универзитетските учебници, официјалните институционални веб-страници и другите проверливи извори. Не се препорачува користење анонимни, непроверени или комерцијални интернет-страници што не обезбедуваат јасни информации за авторството и веродостојноста на содржината.

5.1. Цитирање во текстот
Во текстот изворите се означуваат со арапски броеви во загради, на пример: (1), (2) или (1, 3, 5).
Броевите се доделуваат според редоследот на првото појавување на изворите во текстот. Секој извор ја задржува истата бројна ознака при неговото повторно цитирање. Сите извори цитирани во текстот мора да бидат наведени во списокот на користена литература, а секоја библиографска единица во списокот треба да има соодветна примена во текстот.
Директно преземените формулации треба да бидат јасно означени како цитати и да бидат проследени со соодветна референца. Парафразирањето, односно пренесувањето на туѓи идеи со сопствени зборови, исто така бара наведување на изворот.

5.2. Наведување научни статии
При наведувањето научни статии се наведуваат авторите, насловот на трудот, името на списанието, годината на објавување, волуменот, бројот на изданието кога е достапен и страниците. Кога е достапен, се наведува и DOI.
Ако публикацијата има до шест автори, се наведуваат сите автори. Ако има повеќе од шест автори, во согласност со традиционалниот формат на цитирање што се применува во ова упатство, се наведуваат првите три автори, по што се додава „и сор.“ за трудови на македонски јазик или „et al.“ за трудови на англиски јазик.

Пример:
Копачев Д, Трајковски В, Ајдински Г. Растроеното внимание како невропсихолошка когнитивна дисфункција. Дефектолошка теорија и практика. 1998; 4: 57–64.

5.3. Наведување книги
При цитирање книги се наведуваат авторот или авторите, насловот на книгата, издавачот, местото на издавање и годината на објавување.
Пример:
Tucić N, Matić G. O genima i ljudima. Centar za primenjenu psihologiju, Beograd, 2002.

Насловите на странските публикации се наведуваат во оригиналниот јазик, без произволно преведување на насловот.

5.4. Наведување интернет-извори
При наведување интернет-извори, кога податоците се достапни, се наведуваат авторот или институцијата, насловот на страницата или документот, називот на веб-страницата, URL-адресата и датумот на пристапување.

Пример:
Watson C. DNA and molecular genetics. Достапно на: [URL-адреса]. Пристапено на: [датум].

Интернет-изворите треба да бидат актуелни, релевантни и проверливи. Кога е можно, предност треба да се даде на официјални институционални веб-страници и научни бази на податоци.

6. Презентација на семинарската работа
Семинарската работа се презентира усно, со помош на компјутерска презентација изработена во Microsoft PowerPoint или друга компатибилна програма.
Презентацијата треба да ги содржи најважните информации од трудот: темата и целта, клучните поими и сознанија, главните аргументи и заклучоците.
Препорачливо е слајдовите да бидат прегледни, со кратки и јасни формулации, соодветен фонт и, кога е потребно, релевантни слики, табели или графикони. Треба да се избегнуваат предолги текстови и механичко пренесување на цели пасуси од семинарскиот труд.
Предвиденото времетраење на презентацијата е 10 минути.
Пред презентацијата, студентот треба да му достави на предметниот наставник:
  • еден печатен примерок од семинарскиот труд;
  • електронска верзија на трудот;
  • електронска презентација во PowerPoint.
Материјалите може да се достават на договорениот начин, на пример преку Мајкрософт Тимс или друг електронски медиум, во согласност со упатствата на предметниот наставник.

7. Оценување
Семинарската работа се оценува со најмногу 10 поени, кои се вклучуваат во вкупниот број поени при оценувањето на испитот по соодветниот предмет, согласно со утврдените критериуми за оценување.
При оценувањето може да се земат предвид квалитетот и релевантноста на користената литература, правилната структура и техничката уреденост на трудот, точноста на изложените информации, критичката анализа, правилното цитирање, самостојноста во изработката и квалитетот на усната презентација.
Максималниот дозволен обем на семинарската работа е 10 страници, а трудот треба да ги исполнува сите наведени академски и технички барања.

8. Завршни напомени
Семинарската работа е можност за продлабочување на знаењата, развивање на академските вештини и стекнување искуство во научноистражувачката работа. Нејзината вредност не се состои само во исполнувањето на формалните барања, туку и во способноста на студентот да истражува, анализира, аргументира и самостојно да ги презентира сознанијата за избраната тема.
Очекувам трудовите да бидат изработени одговорно, самостојно и во согласност со принципите на академската чесност. Сите користени извори мора да бидат соодветно наведени, а недозволено е претставување туѓи текстови, идеи или резултати како сопствени.
Ви посакувам успешна работа и многу успех во совладувањето на наставните содржини!

Со почит,
Предметен наставник

No comments:

Post a Comment

Note: Only a member of this blog may post a comment.