Krabbe болест претставува ретка, но тешка наследна лизозомална складишна болест која припаѓа во групата на сфинголипидози и леукодистрофии. Изразено го зафаќа централниот и периферниот нервен систем.
1. Дефиниција и етиологија
Krabbe болеста е автосомно-рецесивно заболување предизвикано од дефицит на ензимот галактозилцерамидаза (GALC).
Последица: нарушена разградба на: галактозилцерамид и психозин. Акумулација на психозин → силно токсично дејство врз олигодендроцитите.
2. Биохемиски механизам
Во нормални услови: GALC го разградува галактозилцерамидот
Кај Krabbe болест: дефицит на GALC → акумулација на психозин.
Резултат: уништување на клетки кои продуцираат миелин, демиелинизација.
3. Патофизиологија
1. Демиелинизација го зафаќа централниот нервен систем и периферниот нервен систем.
2. Глобоидни клетки акумулација на абнормални макрофаги, карактеристични за болеста.
3. Невродегенерација прогресивно оштетување на мозокот.
4. Генетика и наследување
Автосомно-рецесивно, ген: GALC (хромозом 14)
Мутации: водат до намалена или отсутна ензимска активност
5. Епидемиологија
~1:100.000 новороденчиња, ретка болест.
6. Клиничка слика
Инфантилна форма (најчеста и најтешка): Симптоми почнуваат во првите месеци: раздразливост, хипертонус, губење на развојни вештини,
Напредна фаза: конвулзии, слепило, глувост, тешка невродегенерација.
Подоцнежни форми: (јувенилна и адултна), побавна прогресија, моторни и когнитивни нарушувања.
7. Дијагностика
1. Ензимска анализа: намалена GALC активност.
2. Генетска анализа: мутации во GALC.
3. МНР: демиелинизација на бела маса.
4. Нервна проводливост: нарушена
8. Терапија
1. Трансплантација на хематопоетски матични клетки најдобар ефект ако се направи пред симптоми.
2. Симптоматска терапија контрола на конвулзии: поддршка.
Нема дефинитивен лек
9. Прогноза
Инфантилна форма: тежок тек, краток животен век
Подоцнежни форми: варијабилна прогноза
10. Значење за хумана генетика
Krabbe болеста е важна бидејќи: демонстрира улога на миелинот, пример за токсичност на метаболити, модел за леукодистрофии.
11. Заклучок
Krabbe болеста претставува тешка невродегенеративна лизозомална болест со рана појава и прогресивен тек. Таа има особено значење за разбирање на метаболизмот на миелинот и патогенезата на леукодистрофиите. Раната дијагноза, особено преку неонатален скрининг, е клучна за можен терапевтски ефект.
