Конференција по повод 75 години Институт за Педагогија во Македонија

Почитувани,

Од 16 до 18 мај 2022 година во хотел „Инекс Олгица“ во Охрид ќе се одржи меѓународна научна конференција: „75 години Институт за педагогија - воспитно-образовни предизвици и перспективи“. На покана на организаторите, прифатив да учествувам со трудот: „Поддршка на учениците со аутистичен спектар на нарушување во образовниот процес“. Зборникот на апстракти е веќе објавен електронски на веб страницата на ФЗФ и мојот апстракт може да се цитира како:

    Trajkovski V. Supporting pupils with autism spectrum disorder in educational settings. Book of Abstracts International scientific conference: „75th Aniversary of Institute of Pedagogy – Educational Challenges and Future Prospects“. Ohrid, 16-18 May 2022; 92-93.

Решив да го споделам апстрактот со македонската јавност.

Trajkovski Vladimir

      Institute of Special Education and Rehabilitation, Faculty of Philosophy, “Ss. Cyril and Methodius” University, Skopje, Macedonia

 SUPPORTING PUPILS WITH AUTISM SPECTRUM DISORDER IN EDUCATIONAL SETTINGS

Introduction: autism spectrum disorder (ASD) is a developmental disorder, which affects the way a person communicates with and relates to other people and the world around them. About 1.55% of the general pupil body receive additional supports because they have been diagnosed with an ASD. The focus is on the needs of pupils with ASD and how they can be supported to achieve their potential. ASD is a spectrum condition, so some pupils with ASD require little support in school and are relatively independent in their learning.

The aim of the study is to shown kind of interventions, which can be effective for some pupils with ASD.

Results: there are numerous different approaches such as: antecedent-based interventions, behavioral packages, cognitive behavioral intervention, comprehensive pre-school or early interventions/programmes, discrete trial teaching, early intensive behavioral interventions, exercise, extinction, functional behaviour assessment, functional communication training, joint attention, language training, modelling, multi-component socials interventions, naturalistic intervention or naturalistic teaching strategies, parent-implemented interventions, Picture Exchange Communication System, pivotal response training, schedules, social narratives, social skills training, social communication training, technology-aided instruction and intervention, visual support, structured play groups, and many others.

Conclusions: classrooms are social environments that rely heavily on being able to interact, socialize and communicate with others effectively. The challenges that pupils with ASD face with regards to communication skills and socializing can intensify their feelings of stress, anxiety and depression. This can lead to a decrease in academic performance. Working with any of these methods can improve outcomes they can achieve.

Key words: autism spectrum disorder, pupils, support, school, classroom

На организаторите и сите учесниви им посакувам успешна конференција.

Еден од авторите

Рок за предавање на семинарски по предметот АСН

Почитувани постдипломци,

Сакам да ве известам дека рокот за предавање на семинарските трудови по предметот Аутистичен спектар на нарушувања е 5 мај 2021 година. Семинарската е задолжителна за сите постдипломци и се предава во електронска верзија, а за тие што живеат во Скопје по можност и во цврста копија се остава во мојот фах во библиотеката на ИСЕР. Семинарската тие што ми ја пратија по е-пошта треба да ја закачат на Мајкрософт Тимс. Како што се договаравме и претходно во периодот од 11 до 31 мај очекувајте и вебинар на Мајкрософт Тимс, каде во 10 минути треба да ги изложите вашите теми. Ова е услов за да може да полагате испит во јунската сесија. Дури и тие што нема да полагаат во јунската сесија пожелно е сега да ја завршат оваа обврска за да не им останува за понатаму.

Предметен наставник

Излезе наш труд во списанието со импакт фактор Sexuality and Disability

Почитувани колешки и колеги,

Ми претставува пријатна чест да ве информирам дека вчера излезе онлајн наш труд во списанието со фактор на влијание Sexuality and Disability https://doi.org/10.1007/s11195-020-09655-y. Автори на трудот се: Stankova T, Trajkovski V. Sexual Education of Persons with Autistic Spectrum Disorders: Use of the Technique: ‘Social Stories.

Abstract

The difficulty in the area of social skills for persons with Autism Spectrum Disorders (ASD) is particularly visible in the area of sexuality and intimate relationships. Therefore, it is important to create a curriculum including information about sexuality and to address the individual and specific needs of persons with ASD. For this purpose we designed a study using Social Stories for conducting sexuality education following the criteria of Carol Gray. The main goal of our study was to assess the effects of the use of Social Stories to implement sexuality education with three participants with ASD. The individual sessions lasted for 45 min and they continued for a period of 6 months. The participants were

tested and their parents interviewed before starting and after finishing 6 months of sexual education, and this allowed us to assess knowledge and behavioral changes regarding sexuality. The most significant changes were determined through assessment of the following areas: the private and reproductive parts of the body; changes occurring during the period of puberty; distinguishing pleasant and unpleasant touch; sexual relations and contraception. Our conclusion after analyzing results were that a period of 6 months implementing sexuality education through Social Stories was sufficient to upgrade and expand knowledge, but definitely was insufficient for noticing visible behavioral changes.

Keywords Sexuality · Sexuality education · Persons with Autism spectrum disorders · Social stories · Republic of Macedonia 

PSYCHOLOGICAL ASPECTS OF AUTISM SPECTRUM DISORDER

Почитувани читатели,

Со задоволство сакам да ве информирам дека излезе мојот најнов труд прво онлајн во списанието Journal for ReAttach Therapy and Developmental Diversities под наслов: „Психолошките аспекти кај аутистичниот спектар на нарушувања“. Трудот е објавен на англиски јазик. Доколку сакате да го цитирате, ќе ве замолам тоа да го сторите на овој начин: Trajkovski, V. Psychological aspects of autism spectrum disorder. Journal for ReAttach Therapy and Developmental Diversities. https://doi.org/10.26407/2020jrtdd.1.30.

Abstract

Introduction: Autism spectrum disorder (ASD) is a complex neurodevelopmental condition that occurs within the first 3 years of life, which is characterised by poor social skills, communication problems and stereotyped patterns of behaviour. Autism is a life-long disorder that has a substantial effect on the individual, their family, and society.

The purpose of this paper is to provide an overview about the psychosocial aspects of autism spectrum disorders.

Methods: An analysis of relevant literature, sources from the internet and published literature, personal experience and observations of the author.

Findings: Despite widespread research and greater public awareness, ASD has an unclear etiology and no known cure, making it difficult to acquire an accurate and timely diagnosis. Psychologic functions such as attention, executive function, academic functioning, memory, emotions, and sensory processing are described. There is a need for continuous psycho-social support for people with ASD and their relatives during the diagnostics and early intervention period, as well as resources that better represent the diversity of experiences and symptoms associated with ASD across the lifespan.

Conclusion: It is clear that more special education services are needed, together with timely and ongoing psychosocial support to parents of children with ASD.

Key words: autism spectrum disorder, neurodevelopmental condition, psychological aspects.

Доколку сакате да го прочитате целиот труд со отворен пристап, повелете кликнете на линкот:

Online First Full Text Article

На здравје читање!

Авторот

Неколку напомени за 15 ЕКТС поени

Драги студенти,

По моите предмети освојувањето на 15 ЕКТС поени е condicio sine qua non. Без тоа не можете да излезете на испит. Како можете најлесно да ги освоите тие фамозни 15 поени? Многу едноставно. Само да доаѓате редовно на сите предавања и вежби. Да претпоставиме дека некој некогаш ќе се разболе, ќе задоцни или ќе тактизира со правење по 2 минуса на предавања и 2 на вежби (повеќе не е дозволено бидејќи не давам потпис). Тоа би значело дека на крај од семестарот би имал максимално 11 поени од присуство. Ако не положил прв колоквиум или ако нема плусови од активност (секој плус носи по 1 поен), или ако не земал претходно семинарска, или ако освоил помалку од 4 поени на семинарската, тоа би значело дека мора да одработи една од следните задачи:

1. Семинарски труд до 10 страници (постои водич на овој блог како се прави семинарски труд). Максимален број на поени се 10.
2. Обработка на странски стручен или научен труд кој е на анаглиски јазик и кој јас го давам како линк. Трудот треба да има максимално 3 страници и со свои зборови треба да се извлечат клучните поенти од трудот. На крајот се наведуваат автори, наслов на трудот, списание, волумен, број на списание, број на страници од која до која е трудот. Максимален број на поени се 5.
3. Интернет ресурси на дадена тема од мене, се пребарува на интернет и се зема материјал од најмалку 3 интернет ресурси. На крајот се наведуваат интернет ресурсите како литература. Бројот на страници е до 5. Максимален број на поени се 5.
4. Симнување на 60 видео клипови на дадени теми од Јутјуб или друг ресурс за видеа и режење на ЦД и доставување на истото до мене лично. Секој фајл треба да го носи името во оригинал на видеото. ЦД-то мора да содржи список на исчикани видео клипови, име и презиме на студентот и предметот по кој се прави. Максимален број на поени се 3.

Кај студентите од Институтот за психологија бидејќи немаат вежби речиси е задолжително кај повеќето студенти покрај семинарската работа да одработат и уште една задача. Ова не важи за тие студенти што биле на сите предавања, што имаат положено прв колоквиум, или што освоиле најмалку 5 поени на семинарската работа.

За сите овие задачи морам да бидам лично консултиран и јас да ви ги доделам. Не е дозовлено лично одбирање на теми и ресурси.

Колегијален поздрав,

Предметен наставник

Наш труд цитиран во списанието Autism со ИФ - 3.906

Почитувани колешки и колеги,
Нашиот труд:
Preece, D., & Trajkovski, V. (2017). Parent education in autism spectrum disorder - A review of the literature. Croatian Review of Rehabilitation Research, 53, 118–128.

е цитиран во списанието Аутизам, со релативно добaр импакт фактор од 3.906.

Се работи за овој труд:

Parent Education and Training for autism spectrum disorders: Scoping the evidence
John-Joe Dawson-Squibb, Eugene L Davids, Ashley Harrison-Johnson, ...

First Published May 9, 2019 Review Article
https://doi.org/10.1177/1362361319841739

Abstract

Empowering families of children with autism spectrum disorder through education and training is best practice. A wide range of Parent Education and Training programmes are delivered around the globe, but there is limited knowledge about the characteristics of these programmes, or about the research methods and outcomes used to evaluate them, particularly in countries outside the United States. We, therefore, performed a scoping review of all peer-reviewed Parent Education and Training publications outside the United States. A search was conducted between March and May 2017. Four reviewers extracted data and performed a mixed-methods quality appraisal of publications. Thirty-seven publications representing 32 unique programmes were identified. Publications described a highly diverse range of Parent Education and Training programmes across 20 countries and all continents except South America. The majority were group-based, but varied significantly in goals, modalities and duration. The majority of studies (86.4%) reported positive outcomes in relation to the core study objectives and only two studies reported some negative findings. Quality appraisal rated only 27% of studies to have met all the methodological quality criteria. Implementation factors such as manualisation, fidelity and cost were commented on infrequently. In spite of the clear need for Parent Education and Training programmes, our findings show that the research evidence-base in autism spectrum disorder outside the United States is relatively small, non-representative and in need of methodological quality improvements.

Извор: https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/1362361319841739

Коавторот

Наш труд цитиран во Medical Hypothesis

Драги читатели,

Уште еден наш труд цитиран во престижното списание Medical Hypothesis на Elsevier. Нашиот труд веќе цитиран по 30-ти пат:

Trajkovski V, Petlichkovski A, Efinska-Mladenovska O, et al. Higher plasma concentrations of food-specific antibodies in persons with autistic disorder in comparison to their siblings. Focus Autism Dev Dis 2008;23:176–85.

е цитиран од:

Barbeau EW. Neonatal and Regressive Forms of Autism: Diseases With Similar Symptoms But A Different Etiology. Medical Hypotheses 109. September 2017. DOI: 10.1016/j.mehy.2017.09.015

Цитираниот

Abstract

Autistic Spectrum Disorder (ASD) can be a debilitating, life-long neurocognitive disease. ASD is caused by genetic and epigenetic factors and largely unknown and poorly understood environmental triggers. Signs and symptoms of ASD often appear in the first year of life while the disease strikes other infants who had previously been developing normally at around 2 years of age. Ozonoff and her colleagues recently suggested that there are three different pathways or trajectories for the development of ASD in infants 6–24 months of age. I hypothesize that pathway 1 is caused by in utero insult/injury, pathway 2 by obstetric complications at birth, and pathway 3 by environmental triggers of ASD affecting infants 0–3 years of age. Faster progress can be made in elucidating the underlying causes of neonatal and regressive forms of ASD if the diseases are investigated separately, instead of being part of the same disorder.

Објавени 2 нови труда во фотофинишот на 2018

Почитувани колешки и колеги, драги пријатели,

Еве кон крајот на оваа за мене успешна 2018 година да соопштам дека се објавени уште два нови труда. Првиот беше објавен како коавторски труд на 28.12.2018 и може да се цитира вака:

Petrusevska B, Trajceska L, Mladenovska D, Trajkovski V, Sikole A. Predictors of Disability in Hemodialisis Patients. Journal of Morphological Sciences 2018; 1(2):65-68.

На 29.12.2018 беше објавен мојот авторски труд:

Trajkovski V. Health Condition in Persons with Autism Spectrum Disorders. Journal for ReAttach Therapy and Developmental Diversities. 2018 Dec 29; https://doi.org/10.26407/2018jrtdd.1.12

Со кликнување на линковите на насловите на трудовите може да се симнат трудовите со отворен пристап. Ете, со ова заокружувам уште една успешна професионална година.

На здравје!

Авторот

Напомени за обработка на труд

Почитувани студенти,

Бидејќи забележувам дека некои од вас прават доста грешки околу обработката на трудот сакам да дадам дополнителни напомени. Имено, обработката на трудот треба да има најмногу три страници и тоа една насловна и две полни страници текст со единечен проред. Трудот треба да биде обработен со свои зборови и во него не се цитира. Кон крајот на последната страница треба да се наведе автор, наслов на труд, списание, година, волумен, број, пагинација на страници. Маргините на фајлот треба да бидат по 2,5 см од сите страни. Студентите што правеле обработка од книга или учебник, други нерелевантни извори добија многу малку поени. За предност ќе се земе ако трудот е објавен во врвно списание на англиски јазик и датира од последните 5 години. Може да се обработи и од другите светски јазици доколку студентот го познава тој јазик, а не да му биде обработен трудот од друго лице. Не се прифаќаат извори од Википедија, трудови од балканското говорно подрачје и слично. Студентите од Институтот за психологија кои го положија првиот колоквиум доколку сакаат повисока оцена најдоцна до среда 26.12.2018 година треба да ми достават печатена верзија. Сите останати не треба да прават обработка на труд, освен ако не им недостасуваат 15 ЕКТС поени, но тоа ќе го дознаеме дури по 10.01.2019 година.

Ви благодарам на разбирањето.

Предметен наставник

Мојот прв труд

Драги читатели,

Сакам со вас да го споделам мојот прв објавен труд во стручното и научно списание Македонски медицински преглед. Беше тоа во далечната 1996 година. Средината на 90-тите еден убав и среќен период од мојата кариера. Во џебот имав многу малку пари бидејќи бев волонтер, но живеев многу посреќни побезгрижни денови. Како вчера се присеќавам кога во октомври 1995 година ги запишав моите постдипломски студии на Клиниката за нефрологија и тогаш го направив трансферот од Клиниката за тораковскуларна хирургија на Клиниката за нефрологија при Медицинскиот факултет во Скопје за неверојатни 0 евра. :) Од клиника каде имаше многу рутина и каде асистирав на операции преминав на клиника каде во тоа време се негуваше научната работа. Ни помалку, ни повеќе директно во единицата за интензивна нефролошка нега каде имаше најмногу работа, каде беа најтешките случаи и каде често некои завршуваа со летален исход. Катадневно се правеа записи за прием на болниот, исписи, повремено реанимации, пациенти кои често колабираа заради хемодијализата. Во тоа време раководител на „интензивна" беше проф. д-р Кочо Чакалароски, професор со енциклопедиски знаења во медицината. Тоа подразбираше дека треба да имам уште поголема одговорност кон работата. Покрај секојдневната рутинска работа и честите заглавувања до 17-18 часот, иако работното време беше до 15:00 часот се впуштив во пишување на првиот заеднички труд со него и со група автори кои ќе ги видите во трудот. Подоцна тој ми беше и ментор за мојот магистерски труд кој го одбранив во март 1999 година и од него научив многу работи во медицината и затоа му благодарам во оваа пригода. Трудот носи наслов: Успешно привремено екстерно стимулирање на срцевата акција кај болен со ексцесивна хиперкалемија, во кој презентираме успешно лекуван пациент на кој му претеше лош исход. Оттогаш наваму имам објавено преку 90 стручно научни трудови in extenso во домашната и странската периодика и сето тоа претставува една убава 22 годишна историја на академско публицирање. Доколку сакате да го прочитате или симнете трудот кликнете на погорниот линк. Благодарарение на репозиториумот на УКИМ и овој труд е достапен за поширока публика во отворен пристап.

Раскажувачот