De Grouchy синдром тип I

De Grouchy синдром тип I претставува ретка хромозомска микроделеција која настанува поради загуба на генетски материјал од краткиот крак на хромозом 18 (18p−). Спаѓа во групата на микроделециони синдроми и се карактеризира со варијабилна клиничка слика, вклучувајќи интелектуална попреченост, дисморфични карактеристики и различни конгенитални аномалии.

1. Историски осврт

Синдромот е опишан од Jean de Grouchy, по кого го добива името. Тој ги класифицирал синдромите поврзани со делеции на хромозом 18 во два типа:

• тип I → делеција на 18p
• тип II → делеција на 18q

2. Генетска основа и молекуларна патогенеза

2.1 Хромозомска абнормалност

Делеција на краткиот крак на хромозом 18 (18p11.3)

Големината на делецијата варира → влијае на фенотипот

2.2 Генетски механизми

≈85–90% de novo делеции

≈10–15%: резултат на неурамнотежена транслокација

родител носител на балансирана транслокација

2.3 Критични гени

Иако не постои единствен „критичен ген“, се смета дека повеќе гени учествуваат во: невроразвој, краниофацијална морфогенеза, раст и диференцијација.

3. Епидемиологија

Преваленција: ~1:50.000 живородени. Подеднакво застапен кај двата пола.

4. Патофизиологија

Губитокот на генетски материјал доведува до: нарушена ембрионална органогенеза, дефекти во невроналната миграција, абнормален развој на краниофацијални структури.

5. Клиничка слика

5.1 Краниофацијални карактеристики: микроцефалија, рамно лице, широк носен корен, птоза, ниско поставени уши.

5.2 Невроразвој: лесна до умерена интелектуална попреченост, доцнење во говор и моторен развој, хипотонија.

5.3 Раст и развој: низок раст, интраутерина ретардација на растот.

5.4 Бихевиорални карактеристики: социјални тешкотии, хиперактивност, во некои случаи аутистични карактеристики.

5.5 Други аномалии: Кардиоваскуларни: конгенитални срцеви дефекти (поретко отколку кај други синдроми), ендокрини - можни нарушувања на хормонот на раст, невролошки - ретко епилепсија.

6. Дијагностика

6.1 Клиничка проценка: дисморфичен фенотип, развојно доцнење.

6.2 Генетска дијагностика: кариотипизација, FISH, array-CGH / SNP array → најсензитивен метод.

6.3 Пренатална дијагностика: ултразвук (ретардација на растот), амниоцентеза.

7. Диференцијална дијагноза

• Cri du chat syndrome
• Wolf-Hirschhorn syndrome
• други микроделециони синдроми

8. Третман

8.1 Медицински третман: симптоматски третман на придружни состојби.

8.2 Рехабилитација: логопедска терапија, физикална терапија, окупациона терапија.

8.3 Образовна поддршка: индивидуализиран пристап, инклузивно образование.

8.4 Психосоцијална поддршка: работа со семејството, долгорочна поддршка.

9. Прогноза

Варијабилна обично подобра од други микроделециони синдроми, зависно од големината на делецијата.

10. Генетско советување

Низок ризик за повторување кај de novo случаи, повисок ако родител е носител на транслокација

препорачана родителска цитогенетска анализа.

11. Заклучок

De Grouchy синдром тип I (18p−) е редок микроделеционен синдром со варијабилен клинички спектар. Раната дијагноза и мултидисциплинарниот пристап овозможуваат подобра функционална адаптација и квалитет на живот кај засегнатите лица.